Στις 27 Σεπτεμβρίου του 1831, με την αισχρή δολοφονία του πρώτου Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια στο Ναύπλιο, δεν έπεσε μόνο ένας άνθρωπος. Έπεσε η ιδέα ενός κράτους δικαίου, αξιοκρατίας και πειθαρχίας.
Από εκείνη τη στιγμή και μετά, η Ελλάδα δεν κυβερνήθηκε ποτέ ξανά με τον ίδιο όρο. Στη θέση του νόμου μπήκε η εξυπηρέτηση. Στη θέση του πολίτη, ο πελάτης. Το όνομα αυτού: Ρουσφέτι.
Το ρουσφέτι δεν είναι απλά μια “μικρή χάρη”. Είναι ένα “καταραμένο δόλωμα”. Φαίνεται γλυκό, άμεσο, προσωπικό. Ο πολιτικός της εκάστοτε κυβέρνησης “βοηθά”. Σου βρίσκει μια θέση στο δημόσιο για σένα, τη γυναίκα ή για το παιδί σου. Σου τακτοποιεί μια υπόθεση. Σου δίνει μια άδεια.
Με αντάλλαγμα τι; Με αντάλλαγμα την ψήφο σου, τη σιωπή σου, την αξιοπρέπειά σου. Σε δένει. Σε κάνει εξαρτημένο. Δεν είσαι πια πολίτης με δικαιώματα, είσαι χρέος σε ένα κομματικό βιβλίο.
Αυτό το δόλωμα το χρησιμοποίησαν ανελλιπώς όλες οι κυβερνήσεις, χωρίς εξαίρεση. Άλλαξαν οι σημαίες, άλλαξαν τα πρόσωπα. Το σύστημα έμεινε ίδιο. Γιατί βολεύει.
Για τον πολιτικό είναι φθηνό. Αντί να χτίσει νοσοκομεία, σχολεία, βιομηχανία, μοιράζει διορισμούς. Αντί να φτιάξει κανόνες, φτιάχνει πελατεία.
Για τη χώρα το τίμημα ήταν βαρύ. Δημιουργήθηκε ένα κράτος γιγάντιο, αναποτελεσματικό, χρεοκοπημένο. Μια κοινωνία που έμαθε να μην διεκδικεί με επιχειρήματα, αλλά να ζητιανεύει με μέσον. Έτσι καταστράφηκε η παραγωγική βάση, η εμπιστοσύνη στους θεσμούς και η έννοια της αξιοκρατίας.
Και όπως κάθε δηλητήριο, το ρουσφέτι γέννησε την ανοσία του. Γέννησε πυρήνες αντίδρασης. Οργή. Κυνισμό. Μια γενιά που βλέπει το κράτος ως εχθρό και όχι ως δικό της σπίτι. Μια κοινωνία διχασμένη σε “ημέτερους” και “ξένους”.
Σήμερα, σχεδόν 200 χρόνια μετά, το “δόλωμα” είναι ακόμα στο αγκίστρι. Μας το πετούν κάθε τέσσερα χρόνια, πιο στολισμένο. Και εμείς, από συνήθεια, από ανάγκη, από απελπισία, ακόμα το τσιμπάμε.
Μέχρι να σπάσουμε το αγκίστρι, η κατάρα θα συνεχίζεται και ο νοών νοείτω…
Γιάννης Η. Κάκανος – Υπαστυνόμος Β’ ε.α.
Τέως ανεξάρτητος υποψήφιος βουλευτής στις εκλογές του 2009 με το ΠΑΣΟΚ
Σκαρίφημα από το protothema
Αφήστε μια απάντηση