Οι παλιότεροι έχουν πάντα ιστορίες να διηγηθούν. Ιστορίες που δεν θα βρει κανείς στα βιβλία, αλλά ζουν ακόμη στη μνήμη ανθρώπων που έζησαν μια εντελώς διαφορετική εποχή.
Έτσι, κατά την πρωινή χθεσινή μας συνάντηση στο παραδοσιακό καφενείο της Πάνω Αγίας Μαρίνας, είχαμε την ευκαιρία να πληροφορηθούμε από παρέα ηλικιωμένων για το πως ήταν πριν και μετά την κατοχή η ζωή σε αυτό το χωριό που είχε και τότε πολλές οικογένειες παρά τα δύσκολα και φτωχά εκείνα χρόνια τα οποία δεν έχουν καμία σχέση με τη σημερινή εξέλιξη.
Ιδιαίτερη εντύπωση μας έκανε η εξιστόρηση των ηλικιωμένων που μας μίλησαν για τα πρώτα καμίνια – βιοτεχνίες παρασκευής τούβλων.πριν απο την κατοχή. Στην παρέα αυτή συμμετείχε και ο Γιάννης Κτιστάκης από το Σταλό που μας είπε “ Είμαι 71 ετών σήμερα αλλά για τα πρώτα καμίνια που παρασκεύαζαν συμπαγή τούβλα έχω ακούσει ιστορίες από μεγαλυτέρους γιατί δεν είχα γεννηθεί τότε. Στην περιοχή Σταλού και Αγίας Μαρίνας υπήρχε σε πολλές περιοχές καλό χώμα και γι αυτό λειτουργούσαν πάνω από δέκα καμίνια που έκαιγαν ξύλα με τα περισσότερα να είναι στην Αγία Μαρίνα. Το κάθε ένα από αυτά το αποτελούσαν έξι συνέταιροι. Άλλος π.χ. είχε τα γαϊδούρια, άλλος την παρέα των μπαρήδων να κόβουν κλαδιά από το βουνό για να ανάβει το καμίνι και άλλος έπρεπε να δώσει το βουνό για τα κλαδιά και τα ξύλα που ήταν στην ιδιοκτησία του και άλλος να δώσει τη γη με το χώμα. Όλα όμως τα καμίνια τόνωσαν την τοπική οικονομία”. .
Ο Γιάννης Γραμβουσάκης 83 χρονών γέννημα θρέμμα της Αγίας Μαρίνας είπε: “Ως έφηβος χρειάστηκε να εργαστώ σποραδικά σε απλές διαδικασίες σε καμίνια μεταφέροντας τούβλα. Δύσκολη εργασία ήταν και όπως θυμάμαι από αφηγήσεις μεγαλυτέρων αφού συγκέντρωναν τις ποσότητες του χώματος από διάφορες περιοχές το μετέδεραν με τα γαϊδούρια. Το χώμα δεν ήταν εύκολο να συγκεντρωθεί γιατί δεν υπήρχαν μηχανήματα αλλά οι εργάτες έσκαβαν με τον κασμά. Κοσκίνιζαν το χώμα για να φύγουν οι πέτρες και την ψίχα την έριχναν μέσα σε ένα στεγανό κλειστό χώρο σαν στέρνα με το νερό να σκεπάζει το χώμα και το άφηναν μέχρι την άλλη μέρα. Η επόμενη διαδικασία ήταν το πάτημα του πηλού μέχρι να γινόταν πηχτός για να τον ρίξουν σε καλούπια κα να τον αφήσουν στον ήλιο μέχρι να στεγνώσει τελείως.Η συνέχεια ήταν το ψήσιμο στο καμίνι. Έχτιζαν σε πατωσιές τα τούβλα και άναβαν την φωτιά.που έκαιγε δύο μερόνυχτα μέχρι να ψηστούν τα τούβλα. Το χωριό μας είχε πολλές οικογένειες στα χρόνια που ήμουν μαθητής στο δημοτικό σχολείο. Τριθέσιο εξατάξιο ήταν το σχολείο μας με τρεις δασκάλους και πάνω από εβδομήντα μαθητές στα δικά μου τα χρόνια. Υπήρχαν βέβαια πολλές δυσκολίες, φτωχά χρόνια ήταν τότε. Το ρεύμα και η ύδρευση στα σπίτια μας άρχισε προς το τέλος της δεκαετίας του 1950 και σιγά, σιγά, χρόνο με το χρόνο όλο και καλύτερες ήταν οι μέρες για όλους μας”.
Ο Δημήτρης Ψυχογιός συμπλήρωσε τα εξής: “ Δεν έχω δουλέψει στα καμίνια και ούτε και στα μεταγενέστερα εκσυγχρονισμένα δύο εργοστάσια, τον “Γρανίτη” και τον “Άτλα”, γιατί κατατάχθηκα στη Χωροφυλακή. Αμέτρητες όμως είναι οι ιστορίες που έχω ακούσει καθώς αυτή η εργασία και ειδικά πριν την κατοχή απαιτούσε πολλές ώρες εργασία με τους εργαζόμενους να αρχίζουν από την αυγή μέχρι και τη δύση του ήλιου την δουλειά. Το επάγγελμα αυτό άρχισε σταδιακά να γίνεται πιο άνετο γιατί μέχρι και το 1950 όλα τα καμίνια λειτουργούσαν με ξύλα. Τα ξυλοκάμινα καταργήθηκαν με νεότερα εργοστάσια και το ωράριο εργασίας έγινε κανονικό με τα δύο προαναφερόμενα εργοστάσια παρασκευής τούβλων στο χωριό μας που έκλεισαν, αν θυμάμαι καλό το 1985.
Οι παραπάνω φωτογραφίες είναι από την ομάδα παλιές φωτογραφίες: https://www.facebook.com/HaniaOldPhotos
Με πίστη στις αξίες και στον πολιτισμό αισιοδοξούμε πως θα κατορθώσουμε να συνεχίσουμε την προσφορά μας στα ήθη και τα έθιμα του τόπου αλλά και όλης της ελληνικής επικράτειας.
Χρειαζόμαστε την υποστήριξη σας. Για τις διακοπές σας στα όμορφα Χανιά, να μας προτιμήσετε.
Φτιάξε κι εσύ τα δικά σου τούβλα για να κτίσεις τον φούρνο σου.
Αφήστε μια απάντηση