Στη συμβολή των οδών Παπαναστασίου και Κνωσού, κεντρικό σημείο της πόλης μας, η ιστορία του “μισογκρεμισμενου” κτιρίου Μπελέση με αψίδες από λαξευτούς λίθους κουβαλάει μια από τις πιο σκοτεινές και αιματοβαμμένες ιστορίες της Κατοχής. Την ιστορία της Μαρίας Μπικουβαράκη, μιας μάνας που προτίμησε να ρίξει χειροβομβίδα στο παράρτημα των γερμανικών φυλακών.
Ο ρόλος του κτιρίου στην Κατοχή
Κέντρο Ανακρίσεων και Βασανιστηρίων λόγω του ότι οι κεντρικές φυλακές του Δικαστικού Μεγάρου ήταν ασφυκτικά γεμάτες, το παλιό κτίριο που προϋπήρχε στο οικόπεδο Μπελέση επιτάχθηκε από τους Γερμανούς και χρησιμοποιήθηκε ως χώρος όπου οδηγούνταν οι συλληφθέντες αγωνιστές για να περάσουν από το στάδιο της «σκληρής ανάκρισης».
Στο κτίριο αυτό γινόταν απάνθρωπα βασανιστήρια σε μέλη της Κρητικής Αντίστασης προκειμένου να προδώσουν κρησφύγετα, ονόματα ή ασυρμάτους. Πολλοί από τους κρατούμενους δεν άντεχαν τα βασανιστήρια και άφηναν εκεί την τελευταία τους πνοή, ενώ όσοι άντεχαν και ζούσαν μεταφέρονταν στις Παλιές Δικαστικές Φυλακές ή στον τόπο εκτελέσεων στην Αγιά.
Ωστόσο, για τους παλαιότερους Χανιώτες, η συγκεκριμένη γωνία παρέμεινε στη συλλογική μνήμη ως ένας τόπος θυσίας και μαρτυρίου της γερμανικής θηριωδίας.
Πρόκειται για την ιστορία της Μαρίας Μπικουβαράκη (ή κατ’ άλλους αναφέρεται ως η «άγνωστη μάνα των Δικαστηρίων»), η οποία θυσιάστηκε με τρόπο που θυμίζει αρχαία τραγωδία.
Το Χρονικό της Θυσίας
Κατά τη διάρκεια της Κατοχής, ο σύζυγος και τα παιδιά της (ή σύμφωνα με άλλη εκδοχή, τα αδέρφια της) είχαν συλληφθεί από τις δράσεις των Γερμανών και κρατούνταν εκεί. Μαθαίνοντας ότι οι δικοί της άνθρωποι επρόκειτο να αντιμετωπίσουν φρικτά βασανιστήρια ή να οδηγηθούν στο εκτελεστικό απόσπασμα, η μάνα πήρε μια δραματική απόφαση.
Πλησίασε το κτίριο των φυλακών / ανακρίσεων προσποιούμενη ότι φέρνει φαγητό, ρούχα ή νερό για τους κρατούμενους, ώστε να καταφέρει να σπάσει τον αυστηρό έλεγχο των σκοπών στην πύλη.
Μόλις κατάφερε να μπει στον προθάλαμο ή στο γραφείο των Γερμανών αξιωματικών (Γκεστάπο) και να βρεθεί ανάμεσα στους διώκτες των αγωνιστών, μεταξύ αυτών και των δικών της ανθρώπων, έβγαλε μια χειροβομβίδα που είχε προφανώς κρυμμένη μέσα σε ένα καλάθι με τρόφιμα..
Τράβηξε την περόνη και ανατινάχθηκε μαζί με τους Ναζί, σκοτώνοντας αρκετούς αξιωματικούς και στρατιώτες της φρουράς, επιλέγοντας τον θάνατο μαζί με την εκδίκηση, προκειμένου να μην δει τους δικούς της να βασανίζονται.
Η σημασία της ιστορίας
Αυτή η πράξη αυτοθυσίας «καμικάζι» της εποχής συγκλόνισε την τοπική κοινωνία των Χανίων. Αν και οι γερμανικές Αρχές προσπάθησαν να αποσιωπήσουν το γεγονός για να μην ανυψωθεί το ηθικό των ανταρτών, η ιστορία μεταδόθηκε από στόμα σε στόμα και έγινε σύμβολο της Κρητικιάς μάνας που προτιμά τον θάνατο από την υποταγή και τον εξευτελισμό της οικογένειάς της.
Σήμερα “80 και πλέον χρόνια μετά”, το μισογκρεμισμένο κτίριο στη γωνία των οδών Παπαναστασίου και Κνωσού, ενώ παραμένει πεντακάθαρο, στερείται ακόμα μιας απλής πινακίδας που να θυμίζει τι έγινε εκεί.
Γιάννης Η. Κάκανος
Για τις διακοπές σας προτιμήστε μας στον “ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟ” στην Αγία Μαρίνα Χανίων
Στο 8ο χλμ. της παλαιάς Εθνικής Οδού Χανιά – Πλατανιάς, μόλις 20 μέτρα από τον κεντρικό δρόμο και 100 μέτρα από την υπέροχη αμμώδη παραλία της Αγίας Μαρίνας, σας περιμένουν τα πολυτελέστατα δίκλινα διαμερίσματα “ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ”
Ήσυχα, καθαρά, με φιλικές τιμές και την αυθεντική κρητική φιλοξενία.
Σας υποδεχόμαστε με εκτίμηση για την προτίμησή σας στον τόπο μας.
Κρατήσεις & Πληροφορίες:
Αφήστε μια απάντηση